29 juni 2019 - 27 oktober 2019

Kermisvrijer, de ezel en andere zaken

De kunstenaar Erik Mattijssen maakt graag werk waarin mensen een beetje kunnen dwalen, blijkt in de solo-tentoonstelling, Kermisvrijer, de ezel en andere zaken. Van 29 juni t/m 27 oktober.

Erik Mattijssen laat zich inspireren door de dingen om zich heen. Dat kan een pak LU-koekjes zijn in een winkel in Parijs of een fles jenever in Schiedam. Maar evengoed een stapel plastic emmers in Calcutta.  Het gaat om het werk van Mattijssen (1957) van de afgelopen bijna 25 jaar.

Vrolijk

Het vroege werk uit 1995 is te zien maar ook zijn recentste installatie van 7,5 bij 3 meter hoog, vers uit het atelier. Het maakt deel uit van de tentoonstelling In de Hoogstraat elders in het museum. Het is een collage van elementen die hij aantrof in de straat waaraan het museum ligt. ‘Het is een keuze, er is nog veel meer, maar ik wilde in ieder geval dat er veel op te beleven zou zijn, dat je er een beetje vrolijk van kunt worden.’ Mattijssens werk is ondergebracht in de NOG Collectie die het museum beheert.

Dierbaar

De titel verwijst naar twee werken die Mattijssen zeer dierbaar zijn. Kermisvrijer maakte hij kort na de millenniumwisseling nadat hij op een boek over Vlaamse folklore stuitte. De ezel is zijn lievelingsdier en kwam op papier na een langer verblijf in Ierland. Bij het werk Donkey’s years (2006) hing hij voor het eerst loshangende delen aan touwtjes vóór de pastelkrijttekening.

Erik Mattijssen, Kermisvrijer, 2001, NOG Collectie Erik Mattijssen, Kermisvrijer (detail), 2001. NOG Collectie
Combinaties
Groei komt uit een grotere serie waarin Mattijssen ontluikend groen, stekjes, en bloemen in een daarvoor niet bedoeld potje of blik afbeeldt. Dat vindt zijn oorsprong in Suriname. Op de binnenplaatsen zag hij lege conservenblikken, gevuld met alle soorten groenten en bloemen. ‘Hele aantrekkelijke combinaties waren dat; Afrikaantjes in een emmer tomatensaus, een aubergineplant in een olieblik.’

Mattijssen: ‘Daar vond ik om de hoek een kruidenierszaak zoals je ze bijna niet meer ziet. Ik vond alle denkbare potjes, blikjes en kruiden uit de hele wereld bijeen gesprokkeld. Ik besloot die winkel te gaan portretteren. Het werd een enorme verzameling onder de titel Izrael, l’épicerie du monde. Ook dat werk is te zien in Schiedam.

Duizenden beelden

Erik Mattijssen verblijft graag op het platteland van Spanje en Ierland en in de kleurrijkste steden in India. Daar zoomt hij in op details waaruit de overlevingskunst van mensen zichtbaar wordt. ‘Die inspireren me het meest. Hoe spullen worden gekoesterd, geordend en verkocht, is overal anders. Daar heb ik in de loop der jaren een oog voor ontwikkeld. Ik fotografeer het wanneer ik maar kan.’ Uit de duizenden beelden die hij heeft opgeslagen destilleert en componeert hij vervolgens zijn werken.

Alledaagse

Als je lang bezig bent, openbaren zich steeds meer patronen, terreinen en affiniteiten die dan vervolgens thema’s lijken, vertelt hij. ‘Ik houd van het alledaagse, dat wat makkelijk overgeslagen wordt. Ik ben niet voor niets graag in landen en op plekken waar de menselijke inventiviteit en creativiteit noodzakelijk zijn om te overleven of er nog wat van te maken.’ Die insteek past bij het Stedelijk Museum Schiedam dat de NOG Collectie beheert. Het stelt mensen en de verbinding tussen mensen centraal.