Andreas Rose maakt … barometers

Andreas Rose (54 jaar) komt uit een geslacht van glasblazers. Hij maakt en repareert barometers en repareert klokken, samen met collega-glasblazer Maas Heilbron. Uit heel Nederland komen ze daarvoor naar Schiedam, want vakmensen die barometers kunnen repareren, zijn niet meer te vinden.

Een barometer geeft met kwik en scheidingsvloeistof aan de hand van luchtdrukverschillen de weersverwachting aan: wordt het mooi, veranderlijk, slecht of stormachtig weer? Nu voorspelt Paulusma op TV het weer en krijg je als zeiler een stormwaarschuwing via een appje op je smartphone. Maar in Andreas’ showroom ontdek je opnieuw de charme van een mooie barometer, vaak in combinatie met een thermometer die de temperatuur aangeeft en een hygrometer die de luchtvochtigheid aangeeft.

Andreas kent de emoties als bezoekers terugdenken aan hun moeder die ’s morgens bij mooi weer twee tikjes op de barometer gaf en daarna aan het ontbijt waarschuwde om vooral regenjassen aan te doen. “Dit zijn producten met een emotie, vaak erfstukken met een verhaal. Je kunt een schilderij ophangen, maar ook een functioneel en mooi vormgegeven barometer. Ik krijg hier prachtige staaltjes houtsnijwerk te zien!”

Weerhuisjes

Aan de muur hangen tal van oude klokken die hypnotiserend tikken. In de showroom hangen verschillende soorten barometers. Exemplaren in een banjovorm en zelfs een oud-Hollandse ‘bak-barometer’ uit 1800. In grappige weerhuisjes komt óf het mannetje óf vrouwtje naar buiten om aan te geven wat het weer wordt. De meer dan een meter lange Huygens-barometer geeft een grotere uitslag en is daardoor duidelijker leesbaar. In de quatro-barometer lopen vier buisjes naast elkaar met kwik en scheidingsvloeistof.

Milieuvriendelijke innovatie

Om te voorkomen dat kwik teveel in het milieu terecht zou komen, is het gebruik van kwik in nieuwe producten nu verboden. Andreas ontwikkelde daarom zelf een nieuwe, innovatieve barometer. Hij wijst bij een modern uitziend exemplaar op een paar metalen schijfjes die boven elkaar zijn geplaatst: “Dat zijn vacuümtrommels, die een oliekolom aansturen. Het is een nieuwe combinatie van twee oude systemen, die ik hybride-barometer heb gedoopt.”

Geslacht van glasblazers

De overgrootvader van Andreas was al rond 1890 glasblazer en zijn opa startte zijn eigen bedrijf als glas- en barometermaker. Andreas’ ouders vestigden ‘Rose Barometers’ in 1961 aan de Hoogstraat en werkten veel voor de scheepvaart en laboratoria. Na zijn opleiding bij een meester-glasblazer en instrumentenmaker runt Andreas het bedrijf. Sinds de winkel te klein werd, heeft hij zijn showroom – de grootste van Europa - en werkplaats aan de Schie 21, met een prachtig uitzicht op de Oude Sluis. Naast al het reparatiewerk produceert Rose Barometers jaarlijks zo’n 500 nieuwe barometers.

Buigen en lassen

In de werkplaats liggen dozen vol lange smalle buisjes met verschillende diameters, klaar om in de juiste vorm gebogen te worden. Boven een gerichte vlam legt hij uit: “Dit glas hoef je niet te blazen, maar kun je verhitten, buigen en aan elkaar lassen. De juiste hitte is belangrijk om de juiste spanning op het glas te houden, want anders kan het knappen.” Hij constateert: “Er wordt nu steeds meer machinaal gemaakt, maar veel ingewikkeld glaswerk voor koelers en laboratoria blijft mensenwerk. Je kunt dit vak nu alleen nog leren aan de Glasblazersschool in Leiden.”

Roselli

De eigen barometers dragen de Italiaans klinkende naam Roselli. “In 1644 vond de Italiaan Torricelli de barometer uit”, legt Andreas uit. “Vooral de Italiaanse ambachtslieden waren meesters in dit vak. Als hommage aan dat vakmanschap gaf mijn opa onze reproducties de Italiaans klinkende naam Roselli.”

Maas Heilbron

Collega Maas Heilbron werd op zijn 18e glasblazer en werkt nu al 50 jaar bij Rose Barometers. Samen met Maas kan Andreas de moeilijkste klussen aan.

Interview: Janet van Huisstede
Foto: Jan van der Ploeg